jak rozwiązać umowę o pracę lub zmienić jej warunki?

Niniejszy wpis został podyktowany aktualną sytuacją z jaką przyszło mierzyć się większości przedsiębiorców. W żaden sposób nie zachęcam do zwalniania pracowników. W niektórych wypadkach jednak, zwolnienie części pracowników może być jedynym rozwiązaniem dla utrzymania się na rynku oraz zadbania o pozostałą kadrę, która pomoże w ponownym powrocie do pełnej wydajności, tym samym dając szansę na ponowne zatrudnienie zredukowanej kadry.

 

Jak skutecznie rozwiązać umowę o pracę?

Legalne sposoby rozwiązania umowy o pracę reguluje prawo pracy, w tym w szczególności Kodeks pracy. Rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić wskutek porozumienia stron, wypowiedzenia umowy o pracę albo rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Stosunek pracy może zostać rozwiązany także poprzez wypowiedzenie warunków pracy lub płacy. Każdy z powyższych sposobów regulują inne przepisy i postaram się je omówić po kolei.

Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron jest formą, która daje najwięcej możliwości Strony umowy o pracę mogą określić termin rozwiązania umowy, skracając terminy ustawowe, przewidzieć dodatkowe wynagrodzenie lub ustalić inne warunki istotne dla danego stosunku pracy. Porozumienie powinno zawierać wszystkie ustalenia, do jakich doszło pomiędzy pracownikiem oraz pracodawcą. Należy pamiętać, że w przypadku niewskazania daty rozwiązania umowy o pracę w porozumieniu przyjmuje się, że umowa o pracę została rozwiązana z dniem zawarcia porozumienia.

Jak wypowiedzieć umowę o pracę?

Umowę o pracę może rozwiązać zarówno pracodawca, jak i pracownik. Skuteczne wypowiedzenie umowy o pracę wymaga złożenia wypowiedzenia na piśmie. Z uwagi na fakt, iż wielu pracowników pracuje na odległość, często z domu, co uniemożliwia spotkanie się z nimi osobiście, może utrudniać prawidłowe rozwiązanie umowy o pracę. Pamiętajmy, że w takim przypadku wypowiedzenie umowy o pracę np. mailem nie będzie mogło zostać uznane za dokonane we właściwy sposób, w efekcie czego pracownikowi przysługiwały będą określone roszczenia, w tym m.in. przywrócenie do pracy, czy odszkodowanie.

Jakie okresy wypowiedzenia obowiązują?

W przypadku umowy o pracę zawartej zarówno na czas nieokreślony, jak i określony okres wypowiedzenia jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

  • 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
  • 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
  • 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Co ważne, w sytuacji, w której  wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony i nieokreślony następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, pracodawca jest uprawniony, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia do 1 miesiąca. Konsekwencją takiego działania będzie przysługiwanie pracownikowi odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia. Okres, za który przysługuje odszkodowanie, wlicza się pracownikowi pozostającemu w tym okresie bez pracy do okresu zatrudnienia.

Jak obniżyć wynagrodzenie pracownika nie zwalniając go?

Może się zdarzyć, że pracodawca pomimo trudnej sytuacji finansowej będzie starał się utrzymać pracowników nie redukując etatów. W końcu bardzo często są to osoby, które przez wiele lat były zaangażowane w budowaniu firmy i jej rozwój. Rozwiązaniem takiej sytuacji i swoistym półśrodkiem jest wypowiedzenie zmieniające, do którego stosuje się zasady obowiązujące w przypadku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem. Kodeks pracy stanowi, że wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki. W razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia. Jeżeli jednak pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia nowych warunków uważa się, że wyraził zgodę na te warunki. Pismo pracodawcy wypowiadające warunki pracy lub płacy powinno zawierać pouczenie w tej sprawie. W razie braku takiego pouczenia, pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków.

Innymi regułami charakteryzują się m.in. zwolnienia grupowe, jednak o nich napiszę innym razem.

Kancelaria Radcy Prawnego Piotr Laszczkowski